Khi sinh sống và làm việc ở nước ngoài hoặc di chuyển qua các sân bay và khách sạn, việc sử dụng Wi-Fi công cộng khi đi xa là nhu cầu thiết yếu hàng ngày. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi của những điểm truy cập Internet miễn phí là những rủi ro an ninh mạng tiềm ẩn, nơi thông tin cá nhân và tài khoản trực tuyến của bạn có thể bị đánh cắp nếu không có biện pháp phòng ngừa kỹ càng.
Những rủi ro tiềm ẩn khi kết nối Internet không dây miễn phí
Các mạng Wi-Fi mở tại quán cà phê, ga tàu hay sảnh khách sạn thường không có mật khẩu bảo vệ hoặc dùng chung một mật khẩu công khai. Điều này cho phép bất kỳ ai trong cùng phạm vi mạng cũng có thể sử dụng các phần mềm quét gói tin (sniffing) để theo dõi lưu lượng dữ liệu chưa được mã hóa. Kẻ xấu thậm chí có thể tạo ra các mạng giả mạo (Evil Twin) mang tên giống hệt nhà ga hoặc sân bay nhằm dụ dỗ người dùng đăng nhập.
Nếu bạn thực hiện các giao dịch nhạy cảm như chuyển tiền ngân hàng, đăng nhập tài khoản email công ty hay thanh toán thẻ tín dụng qua mạng mở, nguy cơ bị lộ thông tin thẻ, tài khoản ngân hàng và mã khóa truy cập là rất cao. Do đó, hiểu rõ nguyên tắc an toàn số khi dùng Wi-Fi công cộng khi đi xa là kỹ năng tự bảo vệ cơ bản của mỗi người.
4 bước thiết lập bảo mật thiết bị trước khi ra ngoài
Để giữ an toàn cho thiết bị di động và máy tính xách tay trong suốt hành trình, bạn nên thực hiện các cài đặt dự phòng trước khi rời khỏi nhà hoặc phòng trọ:
- Tắt tính năng tự động kết nối Wi-Fi: Trên điện thoại (cả iOS và Android), hãy tắt tùy chọn “Tự động kết nối mạng đã biết” và “Tự động tham gia điểm truy cập”. Điều này ngăn thiết bị tự ý kết nối vào các mạng lạ có cùng tên mà không có sự đồng ý của bạn.
- Cài đặt và kích hoạt mạng riêng ảo (VPN): VPN là lá chắn bảo vệ quan trọng nhất khi dùng mạng công cộng. Toàn bộ lưu lượng Internet từ máy bạn sẽ được mã hóa đầu cuối, ngăn chặn bên thứ ba dòm ngó dữ liệu truyền tải.
- Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA): Đảm bảo tất cả các tài khoản quan trọng (Gmail, Facebook, Zalo, ngân hàng) đều bật xác thực hai bước qua ứng dụng xác thực (Google Authenticator) thay vì chỉ dựa vào mật khẩu tĩnh.
- Cập nhật hệ điều hành và trình duyệt: Bản vá bảo mật mới nhất giúp vá các lỗ hổng phần mềm mà tin tặc có thể khai thác qua mạng nội bộ.
Những việc tuyệt đối không nên làm trên mạng công cộng
Khi bắt buộc phải sử dụng mạng Wi-Fi tại quán ăn hay khách sạn, hãy duy trì kỷ luật sử dụng rõ ràng. Tuyệt đối không mở các ứng dụng ngân hàng số, không chuyển khoản, không mua sắm trực tuyến yêu cầu nhập mã CVV/CVC của thẻ tín dụng. Hãy dành riêng các tác vụ này cho mạng 4G/5G cá nhân thông qua thẻ SIM nội địa.
Bên cạnh đó, luôn kiểm tra biểu tượng ổ khóa an toàn (giao thức HTTPS) trên thanh địa chỉ trình duyệt trước khi nhập bất kỳ thông tin nào. Nếu nhận được cảnh báo chứng chỉ SSL không hợp lệ hoặc trang web bị chuyển hướng bất thường, hãy ngắt kết nối ngay lập tức và chuyển sang dùng dữ liệu di động cá nhân để bảo đảm an toàn dữ liệu số.
