Tại Sri Lanka, không loài hoa nào gắn bó sâu sắc với tâm linh và văn hóa người bản địa bằng hoa sen Sri Lanka (tiếng Sinhala gọi là Nelum). Từ những quầy bán hoa đơn sơ ven đường lúc bình minh cho đến đài hoa dâng lên chư Phật tại các ngôi tự viện cổ kính, bông hoa sen thanh khiết mang trong mình câu chuyện văn hóa ngàn năm của hòn đảo ngọc Ấn Độ Dương.
Hành trình của bông sen từ đầm nước tới chợ sớm Colombo
Từ sáng sớm tinh mơ, khi màn sương còn bao phủ các đầm sen tự nhiên ở ngoại ô Colombo, những người nông dân đã chèo thuyền gỗ thu hái từng bông sen tươi non. Cả sen trắng (sen bách diệp) và hoa súng xanh lam (Nil Mahanel – quốc hoa của Sri Lanka) đều được chọn lọc cẩn thận, bọc trong từng lớp lá chuối ướt để giữ độ tươi nguyên.
Tại các khu chợ truyền thống như Pettah hay xung quanh đền Gangaramaya, những bó sen được xếp ngay ngắn trên các sạp tre. Người bán hoa tỉ mẩn dùng tay khéo léo bẻ cong từng cánh hoa ngoài để tạo thành hình bông hoa đang nở rộ, để lộ nhụy sen vàng rực rỡ và tỏa hương thơm dịu nhẹ. Khách mua hoa thường là các gia đình đi lễ chùa, các bạn trẻ dâng hoa cầu an hoặc nhân viên văn phòng ghé mua trước khi bắt đầu ngày làm việc mới.
Ý nghĩa tâm linh và nghi thức dâng hoa tại tự viện
Trong đạo Phật – tôn giáo của hơn 70% dân số Sri Lanka – hoa sen là biểu tượng tối thượng của sự thanh tịnh, trí tuệ và sự giải thoát. Bông hoa sinh ra từ bùn lầy nhưng vươn lên đón nắng mai mà không vướng chút bợn nhơ, tượng trưng cho con người vượt qua tham ái để đạt tới bình an nội tâm.
Khi bước vào sân chùa dâng hoa, người viếng lễ thường thực hiện những nghi thức trang trọng nhưng mộc mạc:
- Đi chân trần và mặc đồ sáng màu: Người dân Sri Lanka luôn cởi giày dép và đội nón trước khi bước qua cổng chùa. Trang phục phổ biến khi đi lễ là áo trắng hoặc váy trắng trang nhã.
- Rửa hoa bằng nước sạch: Tại đền chùa luôn có bồn nước sạch để Phật tử rửa nhẹ cành hoa sen trước khi đặt lên bàn thờ đá (Mal Asana).
- Thành kính dâng bằng hai tay: Đặt hoa sen ngay ngắn, hướng đài hoa về phía tượng Phật và chắp hai tay khấn nguyện với tâm thế an tĩnh, không ồn ào.
Những góc nhìn văn hóa giúp người nước ngoài hòa nhập
Hiểu được vị trí thiêng liêng của hoa sen Sri Lanka sẽ giúp bạn dễ dàng hòa nhập và tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với đồng nghiệp cũng như người dân bản xứ. Vào các ngày Poya (ngày rằm trăng tròn mỗi tháng), toàn bộ người dân được nghỉ lễ và các ngôi chùa đều chật kín người dâng hoa sen.
Nếu bạn được mời cùng tham gia một buổi lễ chùa hay đơn giản là ghé thăm một di tích lịch sử, một bó hoa sen tươi mua bên cổng đền sẽ là cử chỉ tôn trọng văn hóa tuyệt vời nhất. Hương thơm sen thanh tao hòa cùng mùi trầm hương lan tỏa trong gió chiều Colombo chắc chắn sẽ để lại ấn tượng bình yên sâu sắc khó phai.
